Konwersja długu na kapitały spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Data sporządzenia: 1 marca 2023 r.
 

Pytanie:
Pytanie dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych od konwersji długu na kapitał zakładowy. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (spółka A) posiada niespłaconą pożyczkę wobec swojej spółki dominującej (spółki B). Spółka dominująca wniesie kwotę niespłaconej pożyczki tytułem podwyższenia kapitałów w spółce zależnej, w zamian za udziały spółki zależnej. Planowane jest wniesienie 20 procent kwoty pożyczki na kapitał zakładowy spółki zależnej, podczas gdy 80 procent kwoty pożyczki będzie stanowić tzw. agio, przekazane na kapitał zapasowy spółki zależnej.
 

Odpowiedź:

1. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych ("Ustawa o PCC") wskazuje zamknięty katalog czynności (zdarzeń) podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC). Oznacza to, że czynności (zdarzenia) niewskazane w tym katalogu nie podlegają opodatkowaniu PCC. 
2. To powiedziawszy należy wskazać, że Ustawa o PCC nie wymienia konwersji długu na kapitał w katalogu czynności podlegających PCC. Jednak nie znaczy to, że taka czynność nie jest opodatkowana. Bowiem zgodnie z przepisami, opodatkowaniu PCC podlega zmiana umowy spółki kapitałowej (takiej jak spółka z o.o.), skutkująca podwyższeniem kapitału zakładowego takiej spółki z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty (zob. art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. (k) oraz art. 1 ust. 3 pkt 2 Ustawy o PCC).
3. Zmiany umowy spółki kapitałowej podlegają PCC w zakresie podwyższenia kapitału zakładowego. Oznacza to, że tylko wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy w spółce kapitałowej, powinna być brana pod uwagę przy obliczaniu PCC. Nie podlega PCC podwyższenie innych kapitałów w takiej spółce; w szczególności kapitału zapasowego czy kapitału rezerwowego. 
4. Przepisy nie wskazują proporcji, w jakiej powinien nastąpić podział wkładu wspólnika (tu: kwoty wnoszonej pożyczki) na kapitał zakładowy oraz tzw. agio, przekazywane na kapitał zapasowy. Należy jednak zauważyć, że biznesowe uzasadnienie proporcji, przyjętej dla celów podziału wkładu wspólnika pomiędzy kapitał zakładowy i agio, jest kluczowe w świetle tzw. ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, o której mowa w art. 119a ustawy Ordynacja Podatkowa. Klauzula ma zastosowanie do transakcji dokonywanych przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej lub których jednym z głównych celów było osiągnięcie takiej korzyści, jeżeli korzyść ta jest sprzeczna z przedmiotem lub celem przepisów prawa podatkowego. Dana czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli osiągnięcie tej korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
5. Spółka kapitałowa, w której jest podwyższany kapitał zakładowy, jest zobowiązana do zapłaty podatku PCC według stawki 0,5%. Jak wskazano powyżej, podstawą opodatkowania w tym przypadku jest podwyższona wartość kapitału zakładowego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 4 pkt 9 i art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o PCC).