Zwrot na rachunek z białej listy ceny zapłaconej za zwrócone towary (VAT).

Data sporządzenia: 02 listopada 2021 r.

Pytanie:
Spółka z o.o. („Spółka”) jest producentem akcesoriów komputerowych, które można zakupić między innymi w sklepie internetowym Spółki. W związku z otrzymywanymi zwrotami towarów i koniecznością zwrotu klientom pieniędzy za zwrócone towary, Spółka chce wprowadzić do regulaminu swojego sklepu internetowego regulację dotyczącą możliwości zwrotu pieniędzy na rachunek klienta z tzw. białej listy. Stosowne postanowienie miałoby następujące brzmienie: „W przypadku zwrotu ceny za towar, Spółka zastrzega sobie prawo dokonania tego zwrotu na rachunek bankowy kupującego, wymieniony w wykazie, o którym mowa w art. 96b ustawy z dn. 11.03. 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. z dnia 14 kwietnia 2021 roku, Dz.U.2021. poz.685, ze zm.).” 
Pytanie dotyczy tego, czy faktycznie konieczne jest zwracanie przez Spółkę pieniędzy za zwrócone towary, na rachunek bankowy klienta z tzw. białej listy? 

Odpowiedź:

1. Odpowiedź na powyższe pytanie wymaga komentarza na temat zasad odpowiedzialności w podatku od towarów i usług („VAT”) oraz podatku dochodowego od osób prawnych („CIT”), za rozliczenia z pominięciem rachunku umieszczonego w wykazie, o którym mowa w art. 96b ust. 1 Ustawy o VAT (tzw. „Biała Lista”).
2. Na gruncie VAT, konieczne jest uwzględnienie:
   • solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe, w części VAT proporcjonalnie przypadającej na dostawę towarów udokumentowaną fakturą, która została opłacona z pominięciem rachunku widniejącego na Białej Liście oraz
   • warunków obniżenia podstawy opodatkowania VAT w przypadku wystawienia faktury korygującej.
3. Solidarna odpowiedzialność obciąża: (a) podatnika VAT, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub (b) podmiot, który odpowiada za pobranie zapłaty od nabywcy i przekazanie tej zapłaty dostawcy (np. faktor). Przesłanką poniesienia odpowiedzialności jest sytuacja, w której na nabywcy towaru ciąży obowiązek dokonania zapłaty za pośrednictwem rachunku bankowego (dotyczy to transakcji, których jednorazowa wartość przekracza 15.000 PLN), a zapłata jest dokonana z pominięciem rachunku wskazanego na Białej Liście (zob. art. 117ba Ordynacji Podaktowej). Z powyższego wynika, że odpowiedzialność solidarna za niezapłacony VAT nie obejmuje sytuacji, w której dostawca towarów dokonuje zwrotu ceny na rachunek nabywcy, w związku ze zwrotem towaru. 
4. Warunki obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT, w danym okresie rozliczeniowym, w przypadku wystawienia faktury korygującej z powodu zwrotu towarów, wiążą się z koniecznością posiadania odpowiedniej dokumentacji. Z dokumentacji tej musi wynikać, że sprzedawca uzgodnił z nabywcą towaru warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów, określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura korygująca jest zgodna z posiadaną dokumentacją. Jeśli w danym okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik (sprzedający) nie posiada stosownej dokumentacji, to obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał (zob. art. 29a ust. 13 Ustawy o VAT). Przepisy dotyczące obniżenia podstawy opodatkowania VAT również nie wskazują wprost obowiązku zwrotu ceny na rachunek wskazany na Białej Liście.
5. Na gruncie CIT, konieczne jest uwzględnienie ryzyka braku możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów w części, w jakiej płatność została dokonana z pominięciem rachunku z Białej Listy (zob. art. 15d ust. 1 pkt 2 Ustawy o CIT). Przepisy stanowią też o obowiązku zwiększenia przychodów, w sytuacji, w której płatności na rachunek spoza Białej Listy zostały wcześniej zaliczone do kosztów podatkowych (art. 15d ust. 2 pkt. 2 Ustawy o CIT).
6. Obok tego obowiązują przepisy regulujące zasady ujmowania korekt przychodów (zob. art. 12 ust. 3j-3m Ustawy o CIT), zgodnie z którymi: 
   • jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający przyczyny korekty;
   • jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa powyżej, podatnik nie osiągnął przychodów lub osiągnięte przychody są niższe od kwoty zmniejszenia, podatnik jest obowiązany zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę, o którą nie zostały zmniejszone przychody.
7. Zatem, na gruncie powyższych przepisów istnieje ryzyko sytuacji, w której korekta przychodów sprzedawcy - ujęta jako zwiększenie kosztów podatkowych - musiałaby zostać odwrócona, jeśli zwrot ceny za zwrócony towar zostałby dokonany na rachunek kupującego spoza Białej Listy. Tego ryzyka nie będzie, jeśli zastosowany zostanie mechanizm podzielonej płatności.