Polski podatek u źródła od należności licencyjnych wypłacanych spółce w Bułgarii.

Data sporządzenia: 31 maja 2022 r.

Pytanie:

Czy płacąc tzw. opłatę licencyjną na rzecz franszyzodawcy z siedzibą w Bułgarii, polska spółka z o.o. (franszyzobiorca) powinna potrącić w Polsce tzw. podatek u źródła? Na podstawie zawartej umowy franszyzy, franszyzodawca zapewnia franszyzobiorcy korzystanie ze znaku towarowego i marki franszyzodawcy, a także dostęp do systemu operacyjnego i oprogramowania franszyzodawcy, zawierającego know-how dotyczący świadczenia usług będących przedmiotem umowy franszyzy. Strony umowy nie są ze sobą powiązane.

Odpowiedź:

1. Przepisy dotyczące podatku u źródła w Polsce należy analizować mając na względzie: (a) polskie przepisy krajowe; (b) przepisy Unii Europejskiej implementowane do porządku krajowego oraz (c) postanowienia odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
2. Na podstawie polskich przepisów krajowych, podatek u źródła ma zastosowanie do polskich dochodów podmiotów niebędących polskimi rezydentami podatkowymi, którzy uzyskują dochody (między innymi) z następujących źródeł (zob. art. 21 ust. 1 pkt 1 Ustawy o CIT):
   • z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych,
   • z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw,
   • z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego,
   • za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego,
   • za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how).
3. Krajowa stawka podatku u źródła wynosi 20% dokonywanych wypłat. Polskie podmioty, dokonujące płatności na rzecz nierezydentów, muszą pobrać podatek w tej wysokości oraz odprowadzić go do odpowiednich organów podatkowych w Polsce, o ile nie mają zastosowania zwolnienia lub obniżone stawki wynikające z: (a) przepisów Unii Europejskiej implementowanych do polskiego porządku prawnego lub (b) postanowień odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
4. Na gruncie przepisów Unii Europejskiej, implementowanych do polskiego porządku prawnego, występuje zwolnienie dotyczące należności licencyjnych. Jeśli należności licencyjne są wypłacane przez polski podmiot na rzecz podmiotów powiązanych, mających siedzibę na terytorium Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to podlegają zwolnieniu z podatku u źródła w Polsce, na podstawie przepisów implementujących Dyrektywę 2002/49/WE w sprawie wspólnego systemu opodatkowania stosowanego do odsetek oraz należności licencyjnych między powiązanymi spółkami różnych państw członkowskich (Dz.U. UE L 157 z 26.6.2003). Przepisy implementujące zwarte są w art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Ustawa CIT). 
5. Tym samym, należności licencyjne są zwolnione z podatku u źródła w Polsce: 
   • jeżeli podmiot wypłacający należności licencyjne (płatnik) jest spółką, będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; oraz
   • spółka otrzymująca płatności (odbiorca) jest rezydentem podatkowym w kraju UE lub EOG, a jej cały dochód nie jest zwolniony z podatku w jej kraju; oraz
   • odbiorca jest rzeczywistym właścicielem należności licencyjnych; oraz
   • odbiorca i płatnik są powiązani, tj.: (a) odbiorca posiada bezpośrednio co najmniej 25 procent udziałów w płatniku od co najmniej dwóch lat lub (b) płatnik posiada bezpośrednio co najmniej 25 procent udziałów w odbiorcy od co najmniej dwóch lat lub (c) istnieje spółka z UE / EOG, która posiada bezpośrednio co najmniej 25 procent udziałów w odbiorcy i płatniku od co najmniej dwóch lat. Zwolnienie ma zastosowanie również wtedy, gdy okres dwóch lat nieprzerwanego posiadania udziałów wygasa po dacie wypłaty należności licencyjnych; oraz
   • wypłaty nie zostaną uznane za: (a) przychody z podziału zysków lub spłaty kapitału spółki wypłacającej należności; (b) przychody z tytułu wierzytelności dającej prawo do udziału w zyskach dłużnika; (c) przychody z tytułu wierzytelności uprawniającej wierzyciela do zamiany jego prawa do odsetek na prawo do udziału w zyskach dłużnika; (d) przychody z tytułu wierzytelności, która nie powoduje obowiązku spłaty kwoty głównej tej wierzytelności lub gdy spłata jest należna po upływie co najmniej 50 lat od powstania wierzytelności.
6. Niezależnie od powyższego zwolnienia, zasady opodatkowania w Polsce wypłat należności licencyjnych muszą być zgodne z postanowieniami odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zasadniczo, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują zwolnienia podatkowe lub obniżone stawki podatkowe w podatku u źródła dla wypłaty należności licencyjnych, w stosunku do 20% stawki przewidzianej w polskich przepisach.
7. Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Bułgarią z dnia 11 kwietnia 1994 roku („Traktat”) zezwala na nakładanie podatku u źródła od wypłaconych należności licencyjnych według maksymalnej stawki 5% (Artykuł 12 ust. 2 Traktatu). Określenie "należności licencyjne" użyte w Traktacie oznacza wszelkiego rodzaju płatności otrzymywane jako wynagrodzenie za użytkowanie lub prawo do użytkowania wszelkich praw autorskich do dzieł literackich, artystycznych lub naukowych, włącznie z filmami kinematograficznymi oraz filmami lub taśmami przeznaczonymi do emisji radiowej lub telewizyjnej, wszelkich patentów, znaków towarowych, wzorów lub modeli, planów, tajnych formuł lub procesów, lub za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzeń przemysłowych, handlowych lub naukowych, lub za informacje dotyczące doświadczeń przemysłowych, handlowych lub naukowych (zob. Artykuł 12 ust. 3 Traktatu).
8. W analizowanej sprawie, wypłaty należności licencyjnych na rzecz franszyzodawcy będą podlegały 5-procentowemu podatkowi u źródła w Polsce, na podstawie postanowień Traktatu, o ile zostaną spełnione określone wymogi administracyjne, pozwalające na skorzystanie z Traktatu i niezastosowanie stawki krajowej w wysokości 20%. Ponieważ strony umowy franszyzy nie są ze sobą powiązane, brak jest możliwości zastosowania zwolnienia z podatku u źródła na gruncie przepisów unijnych, implementowanych do polskiego porządku prawnego.  Aby skorzystać z obniżonej stawki przewidzianej Traktatem, franszyzodawca musi spełnić określone wymogi administracyjne. W szczególności, musi dostarczyć franczyzobiorcy swój certyfikat rezydencji podatkowej, wydany przez władze bułgarskie. Ponadto, polskie prawo krajowe przewiduje, że przy uiszczaniu podatku u źródła płatnicy muszą dochować należytej staranności w weryfikacji podmiotu otrzymującego wypłatę. W efekcie, polskie organy podatkowe będą wymagać od franszyzobiorcy oświadczeń franszyzodawcy, dotyczących tego, że franszyzodawca jest rzeczywistym właścicielem należności oraz że franszyzodawca podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Bułgarii od całości swoich dochodów.