Reklasyfikacja umowy B2B na umowę o pracę (PIT).

Data sporządzenia: 14 listopada 2022 r.
 

Pytanie:
Pytanie dotyczy umów o współpracę (tzw. umów B2B) zawartych przez spółkę z siedzibą w Niemczech („Spółka”) z osobami prowadzącymi w Polsce jednoosobowe działalności gospodarcze („Konsultanci”). Spółka jest rezydentem podatkowym w Niemczech i tam też jest zarejestrowana dla celów podatkowych. Spółka nie jest zarejestrowana w Polsce ani dla celów podatku VAT (tj. podatku od towarów i usług), ani dla celów podatku CIT (podatku dochodowego od osób prawnych). Konsultanci, którzy świadczą usługi na rzecz Spółki w Polsce (łącznie 6 osób) są polskimi rezydentami podatkowymi i prowadzą w Polsce jednoosobowe działalności gospodarcze, w ramach których wykonują usługi na rzecz Spółki. Na tym tle pojawiło się pytanie, czy Spółka ponosi odpowiedzialność za opłacanie w Polsce podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzeń wypłacanych Konsultantom.

Odpowiedź:

1.  Zasadniczo, to na osobach samozatrudnionych (czyli na przedsiębiorcach prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze) ciąży obowiązek rozliczania podatków (w tym podatku dochodowego od osób fizycznych) oraz składek ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
2. Należy też jednak dodać, że na gruncie prawa polskiego umowa o pracę nie może być zastąpiona umową cywilnoprawną, jeżeli praca jest wykonywana w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, tj. jeżeli dana osoba wykonuje określoną pracę na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem. W sytuacji, w której dana osoba jest zatrudniona jako zleceniobiorca (przy czym umową zlecenia może być również umowa B2B), ale w rzeczywistości pracuje jak pracownik, istnieje ryzyko przekwalifikowania łączącego strony stosunku cywilnoprawnego na umowę o pracę.
3. Prawo podatkowe zawiera test dla określenia, czy dany rodzaj współpracy odbywa się w warunkach niezależnej działalności gospodarczej. Brak spełnienia określonych w przepisach warunków powoduje, że współpraca z danym kontrahentem zostanie zaklasyfikowana jako stosunek pracy. Stanie się tak, jeśli spełnione zostaną poniższe warunki, to jest: 
   • zleceniobiorca wykonuje swoje usługi pod nadzorem oraz w miejscu i czasie określonym przez zleceniodawcę;
   • zleceniodawca ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za działania zleceniobiorcy;
   • zleceniobiorca nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego ze swoją działalnością.
4. Stąd też dla oceny tego, czy istnieje ryzyko przekwalifikowania umów B2B, łączących Spółkę z Konsultantami, na umowy o pracę, konieczne jest przeanalizowanie:
   • sposobu, w jaki Spółka monitoruje i nadzoruje usługi świadczone na jej rzecz przez Konsultantów;
   • odpowiedzialności Konsultantów wobec osób trzecich (np. tego, czy Konsultanci ponoszą odpowiedzialność wobec klientów Spółki, z tytułu świadczonych usług w zakresie obowiązujących przepisów, czy też taka odpowiedzialność jest np. wyłączona lub znacząco ograniczona umowami B2B zawartymi pomiędzy Spółką a Konsultantami);
   • ponoszenia przez Konsultantów ryzyka gospodarczego związanego z ich działalnością (np. tego, czy Konsultanci ponoszą ryzyko niedokonania przez klientów Spółki płatności za (niską) jakość usług świadczonych przez Konsultantów).
5. W przypadku zmaterializowania się ryzyka reklasyfikacji, tj. jeśli umowy B2B zawarte pomiędzy Spółką a Konsultantami zostaną przekwalifikowane na umowy o pracę, a Spółka zostanie uznana za pracodawcę, zastosowanie będą miały następujące zasady:
   • Konsultanci (pracownicy) będą odpowiedzialni za zapłatę w Polsce podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) wraz z odsetkami, ponieważ to na nich ciąży obowiązek rozliczenia PIT od dochodów uzyskanych z zagranicy bez pośrednictwa płatnika;
   • Spółka będzie odpowiedzialna za rozliczenie i zapłatę składek na ubezpieczenie społeczne Konsultantów (wraz z odsetkami), ponieważ na Spółce (pracodawcy spoza Polski) ciąży obowiązek rozliczenia składek na ubezpieczenie społeczne za pracę swoich pracowników wykonywaną w Polsce.