Pakiety medyczne dla pracowników.

Data sporządzenia: 25 marca 2020 r.

Pytanie:
Jak są opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych tzw. pakiety medyczne przyznawane pracownikom?

Odpowiedź:

1. Dostawcy usług medycznych zazwyczaj oferują pracodawcom pakiety różnych rodzajów ochrony medycznej dla pracowników, tj.: "Medycyna Pracy", "Profilaktyka Pracownicza" oraz "Pozostałe Usługi Medyczne". Udział poszczególnych rodzajów świadczeń określany jest często jako procent ceny pakietu.
2. Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Ustawa o PIT) ta część ceny pakietu ochrony medycznej, która stanowi Medycynę Pracy, jest zwolniona z podatku PIT (art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT). Jest ona też zwolniona ze składek na ubezpieczenie społeczne (zgodnie z par. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe). Obowiązek zapewnienia tego rodzaju świadczeń nakłada na pracodawców Kodeks Pracy, co oznacza, że pracownicy nie mają z tego tytułu korzyści podlegających opodatkowaniu.
3. Część ceny pakietu stanowiąca "Inne usługi medyczne" podlega opodatkowaniu podatkiem PIT. Zasadniczo podlega również składkom na ubezpieczenie społeczne.
4. Nie jest jasne to, czy "Profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami" można zakwalifikować (analogicznie do "Medycyny Pracy") jako: 
   • "świadczenia rzeczowe i ich ekwiwalenty wynikające z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy" zwolnione z PIT, oraz
   • "świadczenia rzeczowe wynikające z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz ekwiwalenty za te świadczenia wypłacane zgodnie z przepisami wydanymi przez Radę Ministrów lub właściwego ministra", zwolnione ze składek na ubezpieczenia społeczne.
5. Na gruncie przepisów prawa pracy "profilaktyczna opieka zdrowotna nad pracownikami", do której ponoszenia pracodawca jest ustawowo zobowiązany, obejmuje tylko taką profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, która jest niezbędna ze względu na warunki pracy. Kodeks Pracy stanowi, że zakres tej opieki oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich jest ściśle określony przepisami prawa. Prowadziłoby to do wniosku, że zakres zwolnienia z PIT i składek ZUS obejmuje wyłącznie świadczenia udzielane w ten sposób, a nie obejmuje innej profilaktyki pozostającej w jakimkolwiek (nawet istotnym) związku z wykonywaną pracą. Istnieją jednak indywidualne interpretacje podatkowe, w których organy podatkowe potwierdzają, że taki "istotny" związek z wykonywaną pracą jest wystarczający do wyłączenia z zakresu opodatkowania PIT.
6. Ponadto, jeżeli w regulaminie wynagradzania obowiązującym u pracodawcy znajduje się zapis o współfinansowaniu przez pracowników pakietów medycznych, z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne może zostać wyłączona wartość pakietów związanych z profilaktyczną opieką zdrowotną nad pracownikami oraz "innych" świadczeń, jako uprawnienie pracowników do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług (zgodnie z par. 2 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).